Ostrzyca - Śląska Fudżijama

Silne eksplozje, rozpalona do czerwoności magma, trujące gazy... Tak mogła wyglądać Ostrzyca 15-20 mln lat temu. Stożkowaty kształt Ostrzycy sprawił, że nadano jej dumne miano "Śląskiej Fudżijamy". Swą ostrą sylwetką faktycznie zdaje się przypominać stratowaulkan. Nie należy jednak sądzić, że tak właśnie wyglądała ognista góra. Przypuszcza się, że wulkan ten mógł być nawet o kilkaset metrów wyższy. Bazaltowy komin przebija tu skały osadowe czerwonego spągowca – czerwone zlepieńce i piaskowce gruboziarniste.

MYŚLISZ ZE ZNASZ HISTORIĘ REGIONU? ROZWIĄŻ QUIZ I SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ

Dzisiejsza Ostrzyca to jedynie fragment trzęciorzedowego rdzenia wypełniającego komin. Górna partia rdzenia wraz ze stożkiem wulkanicznym, zbudowanym z mało odpornych, naprzemianległych warstw utworów piroklastycznych oraz law, zostały usunięte w wyniku działania procesów niszczących. Formę powstałą w podobny sposób nazywamy nekiem, twardzielem bazaltowym.

Dziś, dzięki dużo większej odporności na niszczenie bazaltu od otaczających go skał, Ostrzyca wznosi się ok. 200 m ponad dnem Kotliny Proboszczowa. Na szczycie wzniesienia występują malownicze skałki. Duży kompleks na wschodnim stoku nosi nazwę Małej Ostrzycy. Łatwo można dostrzec, że bazalt wykształcony jest w formie wielobocznych słupów. Tworzyły się one prostopadle osią dłuższą do powierzchni stygnięcia magmy. Ich średnica wynosi 20–50 cm. Dokładniejsza analiza pozwoliła stwierdzić, że Ostrzyca zbudowana jest z jednej z odmian bazaltu – bazanitu. Jest to zasadowa skała wulkaniczna, barwy ciemnej, prawie czarnej, o strukturze afanitowej lub porfirowej. Od typowych bazaltów różni się większą zawartością oliwinu i obecnością skaleniowców. W obrębie wzniesienia nie stwierdzono występowania skał piroklastycznych, świadczących o eksplozywnej działalności wulkanu.

Po 1945 roku Ostrzyca musiała czekać jeszcze kilka lat na ponowną ochronę. Florystyczno – geologiczny rezerwat przyrody o nazwie Ostrzyca Proboszczowicka został utworzony dopiero w 1962 r. Rezerwat o powierzchni 2,16 ha, z czasem powiększony do 3,81 ha, utworzono w celu zachowania najpiękniejszych w Polsce gołoborzy bazaltowych i ochrony roślinności porastającej szczytową część wzgórza. Ma on wysokie walory dydaktyczne, naukowe i krajobrazowe. Na obszarze rezerwatu zabrania się: wycinania drzew, z wyjątkiem niezbędnych cięć sanitarnych, zbierania roślinności (i ich części), ziół i owoców, polowania, chwytania i płoszenia zwierząt, pozyskiwania kopalin, łamania, obrywania i przemieszczania skał, zbierania okazów skalnych i mineralnych, zanieczyszczania terenu, rozpalania ognisk, wznoszenia budowli, umieszczania tablic, napisów i znaków, z wyjątkiem związanych z ochroną przyrody oraz przebywania na terenie rezerwatu poza miejscem do tego przeznaczonym. W rezerwacie dozwolone jest jedynie korzystanie ze ścieżki wiodącej kamiennymi schodkami na szczyt wzgórza.


Czas dojścia na Ostrzycę:

z Proboszczowa - 35 min,

z Grodźca zielonymi znakami - 3,5 godz.,

z Rochowa - 1 godz.,

z Bełczyny (znaki zielone) - 40 min,

z Wlenia (zielone) - 2 godz.,

z Sędziszowej (znaki żółte) przez Różaną, Sokołowiec, Proboszczów – 3 godz.,

ze Złotoryi przez Jerzmanice, Jastrzębnik, Proboszczów - 4,5 godz.,

z Lwówka Śląskiego przez Sobotę - 4 godz.


Pod Ostrzycą znajduje się miejsce biwakowe, gdzie można rozpalić ognisko. Samochody radzimy pozostawić we wsi pod okiem gospodarza (np. w rejonie domu nauczyciela).